Język polski — egzamin ósmoklasisty 2025 (CKE) PL

Klucz: 1:P, 2:F

Klucz: 1:P, 2:P

Klucz: C

Klucz: B

Oczekiwana odpowiedź: Wskazanie, że **Nemeczek** okazał się silniejszy, ponieważ wykazał się **odwagą / dzielnością / niezdradzeniem przyjaciół**, mimo fizycznej słabości.

Punktacja:

• Poprawność odpowiedzi — 1 pkt: 1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź musi wynikać z przytoczonego fragmentu i uzasadniać, na czym polegała „siła” bohatera; sama ogólna parafraza bez uzasadnienia nie jest wystarczająca.

Oczekiwana odpowiedź: Wyjaśnienie znaczenia **obu sformułowań**: Gereb najpierw triumfował / czuł wyższość nad Nemeczkiem, a potem **zawstydził się / zamilkł / doznał refleksji**, gdy Nemeczek ujawnił prawdę o jego zdradzie.

Punktacja:

• Uwzględnienie obu sformułowań — 1 pkt: 1 pkt – odpowiedź poprawna, uwzględniająca znaczenie obu sformułowań. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Trzeba objaśnić oba wyrażenia; wyjaśnienie tylko jednego z nich skutkuje 0 pkt.

Oczekiwana odpowiedź: Należy podać **tytuł lektury obowiązkowej**, **bohatera** oraz **uzasadnienie**, że jest to bohater godny podziwu; na 2 pkt uzasadnienie powinno być **zilustrowane sytuacją z lektury**.

Punktacja:

• Dobór lektury i bohatera oraz uzasadnienie — 2 pkt: 2 pkt – podanie tytułu lektury obowiązkowej i bohatera, poprawne uzasadnienie zilustrowane sytuacją z lektury. 1 pkt – podanie tytułu lektury obowiązkowej i bohatera, poprawne uzasadnienie bez zilustrowania sytuacją z lektury. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Jeżeli zdający poda poprawnie tytuł lektury, nie wskaże bohatera, ale uzasadnienie pozwala go zidentyfikować – maksymalnie 1 pkt. Jeśli nie poda tytułu lektury, ale wskaże poprawnie bohatera i poprawnie uzasadni wybór – maksymalnie 1 pkt. Poprawny tytuł i bohater przy błędnym uzasadnieniu albo bez uzasadnienia – 0 pkt.

Klucz: B, C

Klucz: B, C

Oczekiwana odpowiedź: `W 1906 r. profesor Kornel Rupp poprosił Ferenca Molnára, który był już wtedy znanym dziennikarzem, o pomoc. Chodziło o wsparcie szkolnego tygodnika, którego Rupp był redaktorem. Wspólnie wpadli na pomysł, aby w czasopiśmie publikować w odcinkach powieść dla młodzieży. Rok później ukazało się pierwsze wydanie „Chłopców z Placu Broni”, książki, która przyniosła autorowi sławę. Utwór został przetłumaczony na ponad 40 języków, co przyczyniło się do jego popularności na świecie.`

Punktacja:

• Poprawność odpowiedzi — 1 pkt: 1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Klucz podaje pełne rozwiązanie; akceptowane są także odpowiedzi merytorycznie poprawne, spełniające warunki zadania.

Oczekiwana odpowiedź: Należy trafnie dobrać **dwie karty** nawiązujące tematycznie do **jednej lektury obowiązkowej**, podać **tytuł lektury** i wyjaśnić, **jak każda z kart** łączy się z treścią lektury.

Punktacja:

• Dobór kart, tytuł lektury i wyjaśnienie — 3 pkt: 3 pkt – trafny dobór dwóch kart nawiązujących tematycznie do jednej lektury obowiązkowej, podanie tytułu tej lektury i wyjaśnienie, w jaki sposób każda z tych kart łączy się z treścią lektury. 2 pkt – trafny dobór dwóch kart, podanie tytułu lektury i wyjaśnienie związku tylko jednej z kart. 1 pkt – trafny dobór dwóch kart nawiązujących tematycznie do jednej lektury obowiązkowej i podanie tytułu tej lektury. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Związek każdej karty z treścią lektury ocenia się oddzielnie. Błąd rzeczowy w wyjaśnieniu dotyczącym jednej karty nie wyklucza punktu za poprawne wyjaśnienie drugiej. Brak tytułu lektury = 0 pkt.

Oczekiwana odpowiedź: Poprawne określenie **tematu tekstu** („przyjaźń”) oraz tego, **co na ten temat powiedziano** w tekście, z zachowaniem właściwego poziomu uogólnienia.

Punktacja:

• Temat i główna myśl / uogólnienie — 2 pkt: 2 pkt – poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zachowanie właściwego poziomu uogólnienia. 1 pkt – poprawne określenie tematu i tego, co na ten temat powiedziano w tekście; zaburzony poziom uogólnienia. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Uczeń otrzymuje 0 punktów, jeśli jego wypowiedź w całości składa się z fragmentów przepisanych z tekstu „Czyim jesteś przyjacielem?”.

Klucz: 1:P, 2:F

Klucz: C

Oczekiwana odpowiedź: **15.1**: `Mały Książę`.

**15.2**: odpowiedź poprawna, zilustrowana przykładem z utworu, np. aby zyskać przyjaciela, potrzebny jest czas / oswojenie / cierpliwe budowanie relacji, jak w relacji Małego Księcia i lisa.

Punktacja:

• 15.1 Tytuł utworu — 1 pkt: 1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
• 15.2 Wyjaśnienie z przykładem z utworu — 1 pkt: 1 pkt – odpowiedź poprawna, zilustrowana przykładem z utworu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Zadanie 15 jest dwuczęściowe; łączna maksymalna liczba punktów wynosi 2.

Klucz: C

Klucz: B

Oczekiwana odpowiedź: Ogłoszenie zgodne z poleceniem, zawierające **2 argumenty** (co najmniej jeden nawiązujący do tematyki spotkania) oraz elementy formy: **kto ogłasza, komu, co, kiedy, gdzie**; osobno oceniana poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Punktacja:

• Treść i forma — 2 pkt: 2 pkt – treść zgodna z poleceniem, uwzględnione 2 argumenty, z których co najmniej jeden nawiązuje do tematyki spotkania; uwzględnionych 5 elementów formy: kto ogłasza, komu ogłasza, co ogłasza, kiedy się odbywa, gdzie się odbywa. 1 pkt – treść zgodna z poleceniem, uwzględnione 2 argumenty, z których co najmniej jeden nawiązuje do tematyki spotkania; uwzględnione 4 elementy dotyczące formy. 0 pkt – treść niezgodna z poleceniem albo treść zgodna z poleceniem, ale uwzględnione tylko 3 elementy dotyczące formy.
• Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna — 1 pkt: 1 pkt – łącznie nie więcej niż dwa błędy (językowe, ortograficzne, interpunkcyjne). 0 pkt – łącznie trzy lub więcej błędów (językowych, ortograficznych, interpunkcyjnych). Dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: 1 pkt – łącznie nie więcej niż trzy błędy; 0 pkt – łącznie cztery lub więcej błędów.

Jeżeli uczeń uwzględnia 5 elementów ogłoszenia, a podaje tylko jeden argument, w kryterium „Treść i forma” otrzymuje 1 pkt. Jeżeli uwzględnia 5 elementów i podaje dwa argumenty, ale żaden nie nawiązuje do tematyki spotkania, w kryterium „Treść i forma” otrzymuje 1 pkt. Kategorie „Treść i forma” oraz „Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna” ocenia się rozłącznie.

Oczekiwana odpowiedź: Wypracowanie: wybór **jednego z dwóch tematów**.

**Temat 1 – przemówienie argumentacyjne**: przekonanie rówieśników, że przyjaźń między dwiema osobami to rodzaj harmonii łączącej różne charaktery; odwołanie do **wybranej lektury obowiązkowej** oraz do **innego utworu literackiego**.

**Temat 2 – opowiadanie twórcze**: spotkanie bohatera jednej z lektur obowiązkowych; wspólna przygoda, podczas której bohater dokonuje czynu godnego podziwu; wykorzystanie jednej z ilustracji jako elementu fabuły.

Punktacja:

• Realizacja tematu wypowiedzi — 2 pkt: 2 pkt – forma wypowiedzi zgodna z poleceniem, wszystkie pozostałe elementy polecenia uwzględnione, wypowiedź w całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu. 1 pkt – forma zgodna z poleceniem, nieuwzględniony jeden element polecenia (inny niż forma) oraz/lub w pracy występują fragmenty niedotyczące problemu wskazanego w poleceniu. 0 pkt – forma wypowiedzi niezgodna z poleceniem albo nieuwzględnione co najmniej dwa elementy polecenia (inne niż forma). Uwaga: jeżeli za wypowiedź przyznano 0 pkt w tym kryterium, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.
• Elementy retoryczne / Elementy twórcze — 5 pkt: Dla tematu 1 (przemówienie): 5 pkt – pogłębiona argumentacja, argumenty odwołujące się np. do faktów, logiki, emocji, zilustrowane odpowiednimi przykładami oraz/lub wykorzystanie przykładów w funkcji argumentacyjnej, argumenty/przykłady uporządkowane; 3 pkt – powierzchowna argumentacja, niektóre argumenty zilustrowane odpowiednimi przykładami oraz/lub wykorzystanie przykładów w funkcji argumentacyjnej, częściowe uporządkowanie; 1 pkt – podjęta próba argumentowania, ograniczenie do wyliczenia powierzchownie omówionych przykładów; 0 pkt – praca nie spełnia co najmniej jednego wymagania na 1 pkt. Dla tematu 2 (opowiadanie): 5 pkt – funkcjonalna narracja, logiczny układ zdarzeń, urozmaicona fabuła z funkcjonalnym wykorzystaniem co najmniej 6 elementów (opis, charakterystyka bohatera, czas akcji, miejsce akcji, zwrot akcji, puenta, punkt kulminacyjny, dialog, monolog, retrospekcja), twórcze wykorzystanie treści lektury; 3 pkt – funkcjonalna narracja, logiczny układ zdarzeń, prosta fabuła z funkcjonalnym wykorzystaniem co najmniej 4 z wymienionych elementów; 1 pkt – narracja częściowo funkcjonalna, dopuszczalne usterki w logicznym układzie zdarzeń, prosta fabuła; 0 pkt – praca nie spełnia co najmniej jednego wymagania na 1 pkt. 4 pkt i 2 pkt są poziomami pośrednimi: praca spełnia odpowiednio wszystkie wymagania na 3 pkt i niektóre na 5 pkt albo wszystkie na 1 pkt i niektóre na 3 pkt.
• Kompetencje literackie i kulturowe — 2 pkt: 2 pkt – funkcjonalne wykorzystanie znajomości lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu (oraz innego tekstu literackiego lub tekstu kultury, jeżeli polecenie tego wymaga), poprawność rzeczowa. 1 pkt – funkcjonalne wykorzystanie lektury obowiązkowej i częściowo funkcjonalne wykorzystanie drugiego tekstu (jeżeli wymagany) albo częściowo funkcjonalne wykorzystanie wymaganych tekstów; dopuszczalne 1–2 błędy rzeczowe. 0 pkt – praca nie spełnia co najmniej jednego wymagania na 1 pkt.
• Kompozycja tekstu — 2 pkt: 2 pkt – kompozycja zgodna z formą wypowiedzi, graficznie wyodrębnione akapity, dopuszczalna 1 usterka w zakresie spójności albo logiki wypowiedzi, albo podziału na funkcjonalne akapity. 1 pkt – kompozycja zgodna z formą, graficznie wyodrębnione akapity, dopuszczalne łącznie 2–3 usterki w zakresie spójności oraz/lub logiki wypowiedzi. 0 pkt – praca nie spełnia co najmniej jednego wymagania na 1 pkt.
• Styl — 2 pkt: 2 pkt – styl odpowiedni do treści i formy wypowiedzi, jednolity. 1 pkt – sporadyczne usterki w odpowiedniości oraz/lub jednolitości stylu. 0 pkt – praca nie spełnia wymagań określonych na 1 pkt.
• Język — 4 pkt: Ocena zależy od zakresu środków językowych i liczby błędów językowych. Szeroki zakres środków: 4 pkt przy nie więcej niż 4 błędach, 3 pkt przy 5–7, 2 pkt przy 8–10, 1 pkt przy 11–13, 0 pkt przy 14 lub więcej. Zadowalający zakres: 3 pkt przy nie więcej niż 4 błędach, 2 pkt przy 5–7, 1 pkt przy 8–10, 0 pkt przy 11 lub więcej. Wąski zakres: 2 pkt przy nie więcej niż 4 błędach, 1 pkt przy 5–7, 0 pkt przy 8 lub więcej.
• Ortografia — 2 pkt: 2 pkt – nie więcej niż 1 błąd ortograficzny; 1 pkt – 2–3 błędy; 0 pkt – 4 lub więcej. Dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: 2 pkt – nie więcej niż 3 błędy; 1 pkt – 4–6 błędów; 0 pkt – 7 lub więcej.
• Interpunkcja — 1 pkt: 1 pkt – nie więcej niż 9 błędów interpunkcyjnych; 0 pkt – 10 lub więcej. Dla uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: 1 pkt – nie więcej niż 11 błędów; 0 pkt – 12 lub więcej.

Zasady ogólne: praca całkowicie nie na temat – 0 pkt; brak odwołania do wskazanej lektury obowiązkowej – 0 pkt za całą wypowiedź; praca nieczytelna – 0 pkt; brak rozwinięcia – 0 pkt w każdym kryterium; wypowiedź niesamodzielna może skutkować unieważnieniem. Jeśli wypowiedź ma 180 wyrazów lub mniej, ocenia się wyłącznie kryteria: Realizacja tematu wypowiedzi, Elementy twórcze / Elementy retoryczne oraz Kompetencje literackie i kulturowe; w pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt. Dla tematu 1 praca musi mieć cechy przemówienia; na 2 pkt w realizacji formy wymagany jest bezpośredni zwrot do adresata oraz przynajmniej dwie różne cechy przemówienia spośród: retoryczne środki językowe, czasowniki w trybie rozkazującym, czasowniki w 1. i 2. os. l.mn., zaimki odnoszące się do 1. i 2. os. l.mn., zjednywanie przychylności odbiorców. Dla tematu 2 opowiadanie ma uwzględniać wspólną przygodę, czyn godny podziwu i wykorzystanie sytuacji z jednej ilustracji jako elementu fabuły; ma mieć charakter twórczy, nie może być streszczeniem lektury obowiązkowej.